Trong can thiệp cho trẻ tự kỷ, trị liệu cá nhân giúp trẻ xây dựng các kỹ năng nền tảng. Tuy nhiên, để những kỹ năng này có thể được sử dụng trong đời sống thực, trị liệu nhóm là bước chuyển không thể thiếu. Trị liệu nhóm tạo ra môi trường gần với thực tế, nơi trẻ phải tương tác với người khác, tuân thủ quy tắc chung và điều chỉnh hành vi của mình trong bối cảnh xã hội.
1. Vì sao trẻ tự kỷ cần trị liệu nhóm?
Nhiều trẻ tự kỷ có thể làm tốt trong môi trường một – một với chuyên viên, nhưng gặp khó khăn khi có bạn bè xung quanh. Nguyên nhân là vì trẻ:
-
Chưa quen với việc chờ đợi và luân phiên
-
Khó điều chỉnh hành vi khi có nhiều kích thích
-
Không biết cách quan sát và học từ bạn khác
Trị liệu nhóm giúp trẻ từng bước làm quen với những tình huống này trong một môi trường được kiểm soát và hỗ trợ.
2. Trị liệu nhóm khác gì với “cho trẻ chơi chung”?
Trị liệu nhóm không phải là để trẻ chơi tự do. Mỗi hoạt động đều được thiết kế có mục tiêu, có luật chơi và có sự hướng dẫn rõ ràng từ chuyên viên.
Trong trị liệu nhóm, trẻ được học:
-
Chờ đến lượt mình
-
Quan sát bạn khác thực hiện nhiệm vụ
-
Làm theo hướng dẫn chung
-
Điều chỉnh hành vi để phù hợp với nhóm
Những kỹ năng này là nền tảng cho môi trường lớp học và sinh hoạt tập thể.
3. Lợi ích của trị liệu nhóm đối với kỹ năng xã hội
Thông qua trị liệu nhóm, trẻ có cơ hội:
-
Thực hành giao tiếp trong bối cảnh tự nhiên
-
Học cách phản hồi phù hợp với hành vi của người khác
-
Giảm hành vi né tránh hoặc thu mình
-
Tăng khả năng hợp tác và tương tác
Trẻ không chỉ học từ chuyên viên, mà còn học thông qua việc quan sát bạn bè, từ đó mở rộng khả năng khái quát hóa kỹ năng.
4. Kết hợp trị liệu cá nhân và trị liệu nhóm
Trị liệu nhóm không thay thế trị liệu cá nhân. Hai hình thức này cần được kết hợp linh hoạt. Trị liệu cá nhân giúp trẻ xây dựng kỹ năng, trong khi trị liệu nhóm giúp trẻ sử dụng các kỹ năng đó trong môi trường thực tế.
Sự kết hợp này giúp quá trình can thiệp trở nên toàn diện và bền vững hơn.
5. Chuẩn bị cho hòa nhập lâu dài
Mục tiêu cuối cùng của trị liệu nhóm không chỉ là để trẻ “chơi chung”, mà là giúp trẻ sẵn sàng tham gia lớp học, sinh hoạt cộng đồng và các mối quan hệ xã hội trong tương lai. Khi được can thiệp đúng cách, trị liệu nhóm giúp trẻ từng bước tự tin hơn, linh hoạt hơn và thích nghi tốt hơn với thế giới xung quanh.
Tại Trung tâm Trẻ tự kỷ Hoàng Đức, trị liệu nhóm được triển khai như một bước chuyển quan trọng giúp trẻ đưa các kỹ năng đã học vào bối cảnh thực tế. Các hoạt động nhóm được thiết kế có cấu trúc, phù hợp với khả năng của từng trẻ và có sự theo dõi sát sao của đội ngũ chuyên môn. Thông qua trị liệu nhóm, Hoàng Đức hướng đến việc giúp trẻ hình thành khả năng tương tác, tuân thủ quy tắc chung và thích nghi dần với môi trường học đường cũng như đời sống cộng đồng.
